🛰️ GNSS Dersleri - 2 - GNSS Motor Yazılımları

    

    Farklı GNSS motor yazılımları aynı gözlem verisini kullansalar bile, farklı koordinat ve konumlandırma çözümleri üretebilmektedir, bunun temel nedeni arkaplanda kullandıkları matematiksel modellerin veri hesaplama kriterlerinin ve parametre kestirim yöntemlerinin farklı olmasıdır. Örneğin bir yazılım okyanuslardaki gelgitler / ocean tide loading (OTL) ve çeşitli troposferik modelleri hesaplamaya dahil ederken, başka bir yazılım bunu yapmayabilir, bu ve benzeri sebepler bile değerlerde sapmalara neden olmaktadır. 

Akademik ve bilimsel olarak kullanılan popüler GNSS motor yazılımları ;

- GINAN: Avustralya Hükümeti / Geoscience Australia (GA) tarafından geliştirilmiştir. Açık kaynak kodlu devlet yazılımıdır. Modern bir motor kalman filtresi mimarisidir. Şimdiye kadar başarılı bulduğum potansiyeli yüksek olan bir yazılım, maalesef her yeni güncellemeyle mahvetmeyi başarıyorlar. * NASA credentials ile üyelik hesabınızı bağlamanız gerekmektedir, yazılıma RINEX'i gösterdikten sonra diğer ihtiyaç duyduğu tüm ürünleri otomatik indirerek çözümlemektedir.  ** Sürekli iyileştirmeler yapılarak şimdilik güncel tutulmaya çalışılan bir yazılım, geleceği parlak.

-  PRIDE PPP-AR: Çin'deki Wuhan Üniversitesi tarafından geliştirilen bu yazılım, Ambiguity Resolution (Tamsayı Belirsizliğinin Çözülmesi) odaklıdır. Açık kaynak kodludur. Faz başlangıç belirsizliğini (ambiguity) tamsayı olarak çözmek için özel donanım gecikmesi/kesirli çevrim yanlılığı/kalibre edilmemiş faz gecikmesi için çeşitli (FCB/UPD/OSB) ürünleri kullanır. Tamsayı sabitlemesi yaptığı için milimetrik hassasiyet ve hızlı yakınsama (convergence) sağlar. * Yazılıma RINEX'i gösterdikten sonra diğer ihtiyaç duyduğu tüm ürünleri otomatik algılayarak, kendi sunucularından indirerek çözümlemeye hazır hale getirmekte. ** USGS'de bu yazılımı kullanıyor, hatta bunu sosyal medya hesabımdan ifşa ettiğimin ertesi günü USGS apar topar web sitelerinden bu yazılıma ait olduğunu gösteren detayları yok etti, grafikleri değiştirdi, daha kötü bir şekilde bozdu. (Trump'ın, Çin mallarına ek vergi getirdiği dönemdi.) *** Güncel tutulmaya çalışılan bir yazılım, geleceği parlak, akademik olarak parlatılıyor, arkasındaki geliştirici ekip sağlam.

- gLAB: European Space Agency (ESA) ve Katalonya Politeknik Üniversitesi (UPC) tarafından geliştirilmiştir. Standart PPP ve SPP (Single Point Positioning) odaklı bir analiz aracıdır. Varsayılan olarak PPP-AR (tamsayı sabitleme) yeteneği PRIDE kadar agresif değil, float (ondalıklı) çözümler üretiyor. İnteraktif grafik seçeneği zayıf, PPP çözümüne ait matematiksel sonuçları görmek zor, amacına ve kullanış şekline bağlı olarak çok kullanışlı olmayan bir yazılım. * Yazılıma tüm verileri ve ürünleri manuel tanımlamak gerekmekte.

- Net Diff: Çin yazılımı, geliştirilme yılı itibarıyla güncel yazılımlara kıyasla eski, kusursuz değil, popüler değil, üzerine gidilerek güncelliği sağlansaydı şu an rakipleriyle yarışacak düzeyde bir yazılım olabilirdi. * Yazılıma tüm verileri ve ürünleri manuel tanımlamak gerekmekte.

- RTKLIB: GNSS dünyasındaki en eski yazılım, çok geniş bir işlev setine sahip olmasına rağmen güncel gelişmelere ayak uyduramamış ve tozlu sayfalarda kalmıştır, oysa ki barındırdığı bir çok özellik sayesinde şu an hepsini piyasadan silebilirdi. * Yazılıma tüm verileri ve ürünleri manuel tanımlamak gerekmekte.

- raPPPid: Viyana Üniversitesi tarafından geliştirilmiş MATLAB tabanlı bir yazılım. MATLAB ücretsiz kullanmak için bir akademik mail adresiniz olacak ya da deneme sürümünde 15 gün galiba kullanılıyor, MATLAB oldukça büyük bir yazılım paketi, şartlar benim için uygun olmadığından tercih etmedim. Herkese hitap edecek kullanıcı dostu bir yanı yok.

- BERNESE: İsviçre / Bern Üniversitesi Astronomik Enstitüsü tarafından geliştirilmiş bir GNSS motor yazılımıdır, birçok sistem arkaplanında bunu kullanmaktadır. Uzaktan abartısız imrenerek bakıyorum, çünkü gerçekten beğendiğim ve tank gibi bir yazılım ancak maalesef yazılımı elde etmek için dilekçe gibi bir form doldurarak göndermek gerekiyor, akademik/kurumsal/ticari lisans gerekmektedir, TUSAGA-Aktif ve IGS'de bu yazılımı kullanmaktadır.

- GipsyX: NASA'nın GNSS motor yazılımı, kullanmak için akademik lisans gerekmektedir. Beni yazılımı elde edemeden, kullanamadan banladılar, öyle bir bilim dostudur.

- GAMIT/GLOBK: Massachusetts Institute of Technology (MIT) tarafından geliştirilmiştir, eski kafalı, tank gibi bir GNSS motor yazılımı olup, sadece Linux işletim sisteminde çalışmaktadır. Yazılımı elde etmek için yine bir niyet mektubu gönderilmesi zorunludur, onlar uygun görürse göndermekteler.

* GNSS motor yazılımları hesaplamaları hızlı ve doğru bir şekilde yapabilmeleri için, Fortran / C / C++ gibi programlama dilleriyle yazılmıştır. Fortran anlaşılması zor dillerden biridir, NASA birçok sistemini bu dil tabanlı yazılımlarla yürütmektedir. 

Bu yazılımların haricinde Çin'in geliştirdiği başka yazılımlar da vardır, çoğu güncel değil ve yine kullanım amacına uygun hizmet etmiyor, bazıları da virüs barındırıyor ya da işletim sistemindeki alt yollara veya gizli klasörlere veri indiriyor.

- Bu döküman kişisel görüşlerimi, deneyimlerimi, mevcuttaki yazılımlara dair inceleme ve yorumlarımı içermektedir. Yazılımları bulup indirip kullanmak ya da daha iyisini bulmaları kullanıcıların kişisel tercihlerine bağlıdır. -

🛰️ GNSS Dersleri - 1 - Veri Dönüşümü ve Veri Nereden Elde Edilir?